KARADAĞ'IN OLASI BAĞIMSIZLIĞI
KARADAĞ’IN OLASI BAĞIMSIZLIĞININ SANCAK ÜZERİNE ETKİLERİ
Karadağ’ın mevcut statüsü 1992’de Yugoslavya’nın dağılmasının ardından gerçekleştirilen referandumla belli olmuştu. Eski Yugoslavya’nın dağılma sürecinde Karadağ, Federasyon’un devamından yana tavır alan tek cumhuriyetti. Ayrılan dört cumhuriyet 1991 ve 1992 yıllarında eski Yugoslav Anayasası’nın tanıdığı hakkı kullanırken, Karadağ yönetimi, Sırbistan ile birlikte Yugoslavya içinde kalma yolunu seçmişti. Bunda en büyük etken ise Belgrad’ın 1988’de Karadağ’da kendisine yakın isimleri yönetime getirmesiydi. Diğer bir nedense Karadağ’ın ekonomik yönden kendisini Belgrad’a bağımlı hissetmesiydi.
27 Nisan 1992 tarihinde kabul edilen yeni Yugoslavya Anayasası ise her iki cumhuriyeti birer devlet olarak tanımlamakla birlikte, ayrılma konusundan bahsetmemekte, üstelik Yugoslavya sınırlarının değiştirilemeyeceği hükmünü taşımaktadır. Ancak anayasa her iki cumhuriyeti eşit tutarken, Belgrad yönetimi yıllarca Karadağ’ı federal ortak değil, Sırbistan’ın bir bölgesi olarak görmüş, anayasa bizzat Belgrad tarafından sürekli ihlale maruz kalmıştır. Örneğin 6 Temmuz 2000’de görev süresi normalde 2001 yılında dolan ve bir daha seçilemeyecek olan Miloşeviç’in tekrar seçilebilmesi için yapılan anayasa değişikliği, Karadağ yönetiminin rızası ve tasdiki olmadan gerçekleştirilmiştir. Karadağlılar da usulsüz gördükleri anayasa değişikliğine tepki olarak 24 Eylül 2000’de yapılan seçimleri protesto ederek katılmamışlardır. Bugün Karadağlılar bağımsızlık yanlısı çıkışlarında en büyük kozlardan biri olarak bunu kullanmaktadırlar.
Karadağ’da bağımsızlık tartışmalarının yoğun olduğu bir dönemde referanduma dönüşen seçimlerde hiçbir koalisyon, hükümet kurabilecek yeterli çoğunluğu almayı başaramamıştır. Ancak bağımsızlık yanlısı partiler az bir farkla da olsa parlamentoda çoğunluğu elde etmişlerdir. Bağımsızlık yanlısı Karadağ Devlet Başkanı Milo Cukanoviç’in “Zafer Karadağ’ın” Koalisyonu Parlamento’daki 77 sandalyeden 35’ini, Yugoslavya’ya bağlı kalmak isteyen koalisyon ise 33’ünü kazanmıştır. Cukanoviç’in Parlamento’da bağımsızlık referandumu ilan edebilmesi için çoğunluğa ihtiyacı vardır. Seçim sonuçlarına göre bağımsızlık yanlısı liberallerin Birlik Partisi altı, Arnavut Partileri üç sandalye kazanırken Sancak’ın Karadağ kısmındaki Boşnaklar Karadağ’ın muhtemel bağımsızlığı sonrası ayrılık durumu ile Sırbistan’ın baskıcı rejiminin devam etmesi ikilemini yaşayarak bir bütün olarak karar verme siyasi iradesini gösterememişler ve meclise temsilci yollayamamışlardır.